E mërkurë, 06 Maj 2026
Lajme

Burrëria dhe klima: Çfarë thotë studimi

Burrat

Një studim i ri, i konsideruar kontrovers, pretendon se disa sjellje dhe aktivitete të lidhura tradicionalisht me burrërinë kanë ndikim më të madh negativ në mjedis dhe klimë.

Studimi, i titulluar “Men, Masculinities, and the Planet at the End of (M)Anthropocene”, është realizuar nga 22 studiues nga 13 vende dhe është publikuar në International Journal for Masculinity Studies. Autorët kanë analizuar lidhjen mes burrave, modeleve të maskulinitetit dhe ndikimit në mjedis.

Sipas studiuesve, burrat priren të kenë një gjurmë më të madhe karboni sesa gratë, kryesisht për shkak të udhëtimeve, transportit, turizmit dhe konsumit më të lartë të mishit. Ata gjithashtu thuhet se janë mesatarisht më pak të shqetësuar për ndryshimet klimatike dhe më pak të gatshëm të ndryshojnë zakonet e përditshme për të ndihmuar në uljen e dëmeve mjedisore.

Profesor Jeff Hearn, sociolog në Departamentin e Shkencave Sociale dhe Psikologjike në Universitetin e Huddersfield, thotë se ka gjithnjë e më shumë kërkime që tregojnë ndikime negative të disa sjelljeve të burrave në mjedis dhe klimë. Sipas tij, ajo që mbetet e habitshme është se ky aspekt rrallë përfshihet në debatet dhe politikat për një botë më të qëndrueshme.

Gjurmë më e madhe karboni

Një nga përfundimet kryesore të studimit është se burrat, në përgjithësi, kanë një gjurmë më të madhe karboni. Studiuesit e lidhin këtë me përdorimin më të shpeshtë të transportit, udhëtimet, turizmin dhe konsumin e mishit.

Burrat 1

Autorët theksojnë se konsumi i mishit mbetet i lidhur me modele tradicionale të maskulinitetit në shumë kultura. Sipas tyre, burrat jo vetëm konsumojnë më shumë mish, por shpesh kanë edhe rol drejtues në industri me ndikim të lartë mjedisor, përfshirë sektorin agroindustrial.

Më pak shqetësim për klimën

Studimi sugjeron gjithashtu se burrat priren të jenë më pak të shqetësuar për ndryshimet klimatike dhe më pak të gatshëm të ndryshojnë praktikat e përditshme për t’i zbutur ato.

Sipas studiuesve, kjo reflektohet edhe në politikë, ku burrat shfaqin më pak ambicie në drejtim të masave klimatike dhe mbështetjes për politika mjedisore.

Maskuliniteti dhe politika mjedisore

Autorët argumentojnë se burrat janë mesatarisht më pak aktivë në politikën mjedisore dhe më pak mbështetës ndaj partive apo lëvizjeve që promovojnë drejtësinë klimatike.

Ata theksojnë se në disa qarqe politike, veçanërisht në elitën e ekstremit të djathtë, mohimi i ndryshimeve klimatike shpesh shoqërohet edhe me qëndrime mizogjene.

Studimi vë në dukje se burrat, sidomos burrat e bardhë të elitave perëndimore, dominojnë pronësinë dhe drejtimin e industrive me ndikim të lartë mjedisor, si bujqësia industriale, automobilat, sektori i ujit, teknologjitë e reja dhe inteligjenca artificiale.

Aktivitete me ndikim të lartë mjedisor

Sipas studiuesve, disa aktivitete të perceptuara tradicionalisht si “mashkullore” lidhen me dëme mjedisore. Këtu përfshihen peshkimi, gjuetia, konsumi i mishit, por edhe përfshirja në industri të rënda, kimike, me bazë karboni dhe me ndikim të lartë ekologjik.

Autorët përmendin edhe militarizmin si një fushë të dominuar historikisht nga burrat, me pasoja të rënda për mjedisin.

Jo të gjithë burrat përfshihen në këtë model

Megjithatë, studiuesit theksojnë se këto përfundime nuk vlejnë për të gjithë burrat. Sipas tyre, shumë burra janë të angazhuar aktivisht në luftën kundër ndryshimeve klimatike dhe po punojnë për të ndryshuar këto prirje.

Ata nënvizojnë se modelet më dëmtuese lidhen veçanërisht me burrat e privilegjuar në vendet e pasura të hemisferës veriore, sidomos me elitat që drejtojnë industri të mëdha dhe me ndikim të lartë në planet.

Në përfundim, studimi nuk pretendon se burrat si individë janë “të këqij për planetin”, por se disa modele të maskulinitetit, sidomos ato të lidhura me pushtetin, konsumin, industrinë dhe rezistencën ndaj ndryshimit, kanë ndikim të rëndësishëm në krizën klimatike. /GazetaExpress/

The post Burrëria dhe klima: Çfarë thotë studimi appeared first on Gazeta Express.

InfoShqip