{"id":1192,"date":"2026-04-20T19:07:26","date_gmt":"2026-04-20T17:07:26","guid":{"rendered":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=1192"},"modified":"2026-04-20T19:07:26","modified_gmt":"2026-04-20T17:07:26","slug":"alergjite-ushqimore-mbi-90-per-qind-e-reaksioneve-lidhen-me-vetem-9-ushqime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=1192","title":{"rendered":"Alergjit\u00eb ushqimore: Mbi 90 p\u00ebr qind e reaksioneve lidhen me vet\u00ebm 9 ushqime"},"content":{"rendered":"<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ <p><strong>Qum\u00ebshti, vez\u00ebt, kikiriku, gruri dhe ushqime t\u00eb tjera t\u00eb zakonshme mund t\u00eb shkaktojn\u00eb reaksione serioze, nd\u00ebrsa njohja e alergjen\u00ebve mbetet mbrojtja m\u00eb e mir\u00eb<\/strong><\/p>\n<p> Alergjit\u00eb ushqimore nis\u00ebn t\u00eb shfaqen ndjesh\u00ebm q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1990, nd\u00ebrsa numri i rasteve u rrit aq shum\u00eb sa studiuesit i shpall\u00ebn epidemi. Mbajtja e alergjive n\u00ebn kontroll dhe njohja se si t\u00eb shmangen alergjen\u00ebt \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb prioritet. Me kalimin e koh\u00ebs, studiuesit kan\u00eb v\u00ebrtetuar se ekzistojn\u00eb 9 alergjen\u00eb kryesor\u00eb ushqimor\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt shkaktojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 90 p\u00ebr qind t\u00eb reaksioneve alergjike. <\/p>\n<p><strong>P\u00ebr t\u00eb shmangur alergjit\u00eb ushqimore, duhet t\u00eb dim\u00eb ku gjenden alergjen\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>Imagjinoni q\u00eb \u00e7do vakt, \u00e7do ushqim t\u00eb leht\u00eb dhe \u00e7do kafshat\u00eb t\u00eb vog\u00ebl ta nisni duke pyetur veten n\u00ebse ai ushqim mund t\u2019ju d\u00ebmtoj\u00eb apo edhe t\u2019ju rrezikoj\u00eb jet\u00ebn. Kjo \u00ebsht\u00eb realiteti i p\u00ebrditsh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebdo q\u00eb jeton me alergji ushqimore. \u00cbsht\u00eb v\u00ebrtetuar se 9 ushqime shkaktojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 90 p\u00ebr qind t\u00eb reaksioneve serioze alergjike, si anafilaksia. N\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb qum\u00ebshti, vez\u00ebt, peshku, butak\u00ebt, arror\u00ebt, kikiriku, gruri, soja dhe susami. N\u00eb SHBA, p\u00ebr shembull, k\u00ebta alergjen\u00eb duhet t\u00eb deklarohen qart\u00eb n\u00eb etiketat e produkteve ushqimore. <\/p>\n<p>Mbrojtja m\u00eb e mir\u00eb nga alergjia ushqimore \u00ebsht\u00eb shmangia e ushqimit, pra e alergjenit. Por, q\u00eb ta shmangni nj\u00eb ushqim, duhet t\u00eb dini ku gjendet ai, kujton dr. Jaclyn Bjelac, alergologe n\u00eb Cleveland Clinic, transmeton Telegrafi.<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-rebelmouse-image <img decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"rm-shortcode\" data-rm-shortcode-id=\"4f91c0504cac14a72bf6fb5cf7c06ebb\" data-rm-shortcode-name=\"rebelmouse-image\" id=\"9f4e9\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/ <\/p>\n<h3>9 alergjen\u00ebt m\u00eb t\u00eb zakonsh\u00ebm<\/h3>\n<p>N\u00eb grupin e alergjen\u00ebve kryesor\u00eb gjenden 9 ushqime si shkaktar\u00ebt m\u00eb t\u00eb shpesht\u00eb t\u00eb reaksioneve alergjike. Megjithat\u00eb, ato nuk jan\u00eb t\u00eb vetmet ushqime q\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb probleme. N\u00eb fakt, m\u00eb shum\u00eb se 170 ushqime jan\u00eb identifikuar si alergjen\u00eb. <\/p>\n<p><strong>Qum\u00ebshti<\/strong><\/p>\n<p>Alergjia ndaj proteinave t\u00eb qum\u00ebshtit t\u00eb lop\u00ebs \u00ebsht\u00eb alergjia ushqimore m\u00eb e shpesht\u00eb tek foshnjat dhe f\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl. Nga 2 deri n\u00eb 6 p\u00ebr qind e f\u00ebmij\u00ebve mund t\u00eb jen\u00eb alergjik\u00eb ndaj qum\u00ebshtit t\u00eb lop\u00ebs. Alergjia ndaj qum\u00ebshtit p\u00ebrfshin edhe shmangien e t\u00eb gjitha produkteve t\u00eb qum\u00ebshtit. Kjo do t\u00eb thot\u00eb pa gjalp\u00eb, djath\u00eb, akullore, kos e produkte t\u00eb ngjashme. Lajmi i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb se shumica e f\u00ebmij\u00ebve e tejkalojn\u00eb k\u00ebt\u00eb alergji brenda disa vitesh. <\/p>\n<p><strong>Alergjia ndaj qum\u00ebshtit kundrejt intoleranc\u00ebs ndaj laktoz\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Duhet theksuar se alergjia ndaj qum\u00ebshtit \u00ebsht\u00eb ndryshe nga intoleranca ndaj laktoz\u00ebs dhe mund t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb e rrezikshme. Alergjia ushqimore shkakton reagim t\u00eb tepruar t\u00eb sistemit imunitar. N\u00ebse nj\u00eb person me alergji konsumon qum\u00ebsht, simptomat mund t\u00eb variojn\u00eb nga t\u00eb lehta, si skuqje dhe urtikarie, deri te t\u00eb r\u00ebnda, si \u00ebnjtje q\u00eb bllokon rrug\u00ebt e frym\u00ebmarrjes.<\/p>\n<p>N\u00ebse jeni intolerant ndaj laktoz\u00ebs, problemi lidhet me tretjen. Trupit i mungon enzima q\u00eb ndihmon tretjen e laktoz\u00ebs, pra sheqerit n\u00eb qum\u00ebsht dhe produktet e qum\u00ebshtit. Kjo mund t\u00eb shkaktoj\u00eb t\u00eb p\u00ebrziera, gazra dhe diarre, por nuk \u00ebsht\u00eb gjendje k\u00ebrc\u00ebnuese p\u00ebr jet\u00ebn, thekson dr. Bjelac. <\/p>\n<p><strong>Vez\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>Shmangia e vez\u00ebve, n\u00ebse keni alergji ndaj tyre, mund t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb. \u00cbsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb shmanget veza si ushqim i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, por problemi lind kur vez\u00ebt p\u00ebrdoren n\u00eb p\u00ebrgatitjen e ushqimeve t\u00eb ndryshme. Ato mund t\u00eb gjenden n\u00eb buk\u00eb, \u00ebmb\u00eblsira, makarona, gjevrek\u00eb, karamele e madje edhe n\u00eb pije t\u00eb caktuara. Megjithat\u00eb, disa persona me alergji ndaj vez\u00ebve mund t\u2019i tolerojn\u00eb ato kur jan\u00eb t\u00eb pjekura brenda ushqimit, si n\u00eb tort\u00eb apo kek sht\u00ebpie. Si alergjia ndaj qum\u00ebshtit, edhe alergjia ndaj vez\u00ebve \u00ebsht\u00eb m\u00eb e shpesht\u00eb tek f\u00ebmij\u00ebt dhe zakonisht tejkalohet me kalimin e koh\u00ebs. <\/p>\n<p><strong>Kikiriku<\/strong><\/p>\n<p>Alergjia ndaj kikirikut t\u00ebrheq shum\u00eb v\u00ebmendje dhe me t\u00eb drejt\u00eb. Reaksionet e r\u00ebnda ndaj kikirikut shkaktojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb vizita emergjente p\u00ebr anafilaksi t\u00eb lidhur me ushqimin se \u00e7do ushqim tjet\u00ebr. \u00cbsht\u00eb alergjia e tret\u00eb m\u00eb e shpesht\u00eb ushqimore tek f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb rriturit. Nj\u00eb n\u00eb pes\u00eb f\u00ebmij\u00eb me alergji ndaj kikirikut e tejkalon k\u00ebt\u00eb gjendje. <\/p>\n<p><strong>Arror\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>Arror\u00ebt rriten n\u00eb pem\u00eb dhe m\u00eb s\u00eb shpeshti p\u00ebrfshijn\u00eb arrat, bajamet, lajthit\u00eb, pekanin, arr\u00ebn indiane dhe f\u00ebst\u00ebkun. Reaksionet ndaj arror\u00ebve jan\u00eb arsyeja e dyt\u00eb m\u00eb e shpesht\u00eb p\u00ebr trajtim urgjent p\u00ebr shkak t\u00eb alergjis\u00eb ushqimore. K\u00ebto alergji zakonisht zgjasin gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs, megjith\u00ebse nj\u00eb p\u00ebrqindje e vog\u00ebl e f\u00ebmij\u00ebve mund ta tejkalojn\u00eb alergjin\u00eb. <\/p>\n<p><strong>Butak\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>Alergjia m\u00eb e zakonshme ushqimore tek t\u00eb rriturit lidhet me butak\u00ebt. Personat mund t\u00eb jen\u00eb alergjik\u00eb ndaj krustaceve si karkalecat, gaforret dhe karavidhet, ose ndaj molusqeve si midhjet, ostrigat, kallamar\u00ebt, k\u00ebrmijt\u00eb e detit dhe oktapodi. Shum\u00eb njer\u00ebz e zbulojn\u00eb k\u00ebt\u00eb alergji vet\u00ebm n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb rritur. Zakonisht \u00ebsht\u00eb alergji afatgjat\u00eb. <\/p>\n<p><strong>Peshku<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebse jeni alergjik ndaj peshkut, ka gjasa t\u00eb jeni alergjik ndaj shum\u00eb llojeve t\u00eb tij, sepse proteinat alergjike jan\u00eb t\u00eb ngjashme. Tuna, salmoni, merluci dhe mustaku jan\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb zakonshmit, por pothuajse \u00e7do lloj peshku mund t\u00eb shkaktoj\u00eb reaksion. Ndryshe nga sa mendohet shpesh, mund t\u00eb jeni alergjik ndaj peshkut, por jo ndaj butak\u00ebve dhe anasjelltas. <\/p>\n<p><strong>Gruri<\/strong><\/p>\n<p>Alergjia ndaj grurit \u00ebsht\u00eb m\u00eb e zakonshme tek f\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl dhe shpesh largohet me mosh\u00ebn. Megjithat\u00eb, sa koh\u00eb \u00ebsht\u00eb e pranishme, mund ta v\u00ebshtir\u00ebsoj\u00eb jet\u00ebn, pasi gruri gjendet n\u00eb shum\u00eb produkte ushqimore. Alergjia ndaj grurit ndryshon nga s\u00ebmundja celiake dhe intoleranca ndaj glutenit. Lajmi i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb se gruri mund t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohet me drith\u00ebra si misri, t\u00ebrsh\u00ebra, quinoa ose thekra. <\/p>\n<p><strong>Soja<\/strong><\/p>\n<p>Alergjia ndaj soj\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb tipike n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri dhe shpesh shoq\u00ebrohet me alergji t\u00eb tjera ushqimore, sidomos ndaj kikirikut. Nj\u00eb studim tregoi se 88 p\u00ebr qind e f\u00ebmij\u00ebve me alergji ndaj soj\u00ebs kishin edhe alergji ndaj kikirikut. Shmangia e soj\u00ebs mund t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, pasi ajo gjendet shpesh n\u00eb ushqime t\u00eb p\u00ebrpunuara. Megjithat\u00eb, shum\u00eb persona mund t\u00eb tolerojn\u00eb produkte q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb lecitin\u00eb soje. <\/p>\n<p><strong>Susami<\/strong><\/p>\n<p>Susami \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb nga shkaktar\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb anafilaksis\u00eb ushqimore n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Nuk mjafton vet\u00ebm shmangia e buk\u00ebve me susam, pasi ai gjendet shpesh n\u00eb shum\u00eb ushqime t\u00eb gatshme, si humusi. Mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb forma t\u00eb ndryshme, si miell, vaj, past\u00eb ose fara. <strong>\/Telegrafi\/<\/strong><\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1192","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1193,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions\/1193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}