{"id":1443,"date":"2026-04-20T22:07:16","date_gmt":"2026-04-20T20:07:16","guid":{"rendered":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=1443"},"modified":"2026-04-20T22:07:16","modified_gmt":"2026-04-20T20:07:16","slug":"zbuloni-dieten-ushqimore-qe-rrit-rrezikun-e-semundjes-se-zorres-se-trashe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=1443","title":{"rendered":"Zbuloni diet\u00ebn ushqimore q\u00eb rrit rrezikun e s\u00ebmundjes s\u00eb zorr\u00ebs s\u00eb trash\u00eb"},"content":{"rendered":"<div>\n<div><img loading=\"lazy\" width=\"620\" height=\"348\" src=\"https:\/\/www.vizionplus.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/a-261.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-post-image\" alt=\"\" style=\"margin-bottom: 15px;\" decoding=\"async<\/div>\n<p>N\u00eb dekadat e fundit, \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re nj\u00eb rritje e shpejt\u00eb e rasteve t\u00eb kancerit t\u00eb zorr\u00ebs s\u00eb trash\u00eb, madje edhe tek personat n\u00ebn 50 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt po p\u00ebrpiqen t\u00eb kuptojn\u00eb shkaqet pas k\u00ebsaj rritjeje. Obesiteti n\u00eb rritje, i lidhur me zakonet e ushqyerjes moderne dhe konsumimin e ushqimeve t\u00eb p\u00ebrpunuara, duket se luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb shfaqjen e k\u00ebtyre rasteve t\u00eb reja.<\/p>\n<p>Studiues nga Salk Institute dhe UC San Diego kan\u00eb zbuluar, duke studiuar tek minjt\u00eb, se nj\u00eb diet\u00eb e pasur me yndyra mund t\u00eb ndryshoj\u00eb bakteret e zorr\u00ebve, duke modifikuar acidet biliare dhe duke rritur k\u00ebshtu rrezikun e zhvillimit t\u00eb kancerit t\u00eb zorr\u00ebs s\u00eb trash\u00eb.<\/p>\n<p>Grupi i studiuesve gjeti nivele t\u00eb larta t\u00eb baktereve t\u00eb caktuara t\u00eb zorr\u00ebve tek minjt\u00eb q\u00eb ndiqnin dieta t\u00eb pasura me yndyra. K\u00ebto baktere ndryshonin p\u00ebrb\u00ebrjen e acidit biliar, duke shkaktuar inflamacion dhe duke ndikuar n\u00eb ritmin e riprodhimit t\u00eb qelizave staminale t\u00eb zorr\u00ebve.<\/p>\n<p>Acidet biliare prodhohen nga m\u00ebl\u00e7ia dhe p\u00ebrdoren nga zorra p\u00ebr tretjen e ushqimit dhe absorbimin e kolesterolit, yndyrnave dhe l\u00ebnd\u00ebve ushqyese. N\u00eb vitin 2019, ekipi realizoi nj\u00eb studim tek minjt\u00eb, q\u00eb tregoi se dietat e pasura me yndyra rrisnin nivelet totale t\u00eb acidit biliar. Ky ndryshim \u201cbllokonte\u201d receptorin Farnesoid X (FXR), nj\u00eb protein\u00eb ky\u00e7e e zorr\u00ebs, duke rritur prevalenc\u00ebn e kancerit.<\/p>\n<p>N\u00eb studimin e ri, ekipi bashk\u00ebpunoi me laborator\u00eb p\u00ebr t\u00eb analizuar mikrobiomet dhe metabolomet \u2014 koleksione molekulash t\u00eb krijuara nga dieta dhe bakteret \u2014 tek kafsh\u00ebt q\u00eb ndiqnin dieta t\u00eb pasura me yndyra. Minjt\u00eb e studimit kishin nj\u00eb mutacion gjenetik q\u00eb i b\u00ebnte m\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj zhvillimit t\u00eb tumoreve n\u00eb zorr\u00eb.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt zbuluan se, edhe pse minjt\u00eb q\u00eb ushqeheshin me yndyra kishin m\u00eb shum\u00eb acide biliare, k\u00ebto kishin nj\u00eb diversitet t\u00eb ul\u00ebt dhe nj\u00eb prevalenc\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb acideve t\u00eb modifikuara, t\u00eb cilat reduktonin shumimin e qelizave staminale t\u00eb zorr\u00ebve. Kur k\u00ebto qeliza nuk riprodhohen shpesh, ato mund t\u00eb akumullojn\u00eb mutacione, duke favorizuar zhvillimin e kancerit.<\/p>\n<p>U vu re gjithashtu nj\u00eb ndryshim i duksh\u00ebm n\u00eb mikrobiom\u00ebn e minjve me dieta t\u00eb pasura me yndyra: komunitetet bakteriale ishin m\u00eb pak t\u00eb ndryshme dhe p\u00ebrb\u00ebheshin nga baktere t\u00eb ndryshme nga minjt\u00eb me dieta normale. Dy nga k\u00ebto baktere, Ileibacterium valens dhe Ruminococcus gnavus, ishin p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr prodhimin e acideve t\u00eb modifikuara.<\/p>\n<p>P\u00ebr habin\u00eb e studiuesve, dieta e pasur me yndyra kishte nj\u00eb ndikim m\u00eb t\u00eb madh mbi mikrobiom\u00ebn dhe acidet biliare t\u00eb modifikuara sesa mutacioni gjenetik q\u00eb e b\u00ebnte minjin m\u00eb t\u00eb prirur ndaj kancerit.<\/p>\n<p>\u201cTretja e ekuilibruar e mikrobiom\u00ebs varet nga dieta. Tani zbulohet se ndryshimet n\u00eb mikrobiom\u00ebn e zorr\u00ebve mund t\u00eb favorizojn\u00eb kancerin. Identifikuam m\u00ebnyr\u00ebn se si nj\u00eb diet\u00eb e pasur me yndyra ndryshon mikrobiom\u00ebn dhe modifikon rezervuarin e acidit biliar, duke e vendosur zorr\u00ebn n\u00eb nj\u00eb gjendje inflamatore q\u00eb lidhet me s\u00ebmundje,\u201d ka th\u00ebn\u00eb nj\u00eb studiues.<\/p>\n<p>Studiuesit besojn\u00eb se dietat e pasura me yndyra ndryshojn\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen e mikrobiom\u00ebs, duke stimuluar zhvillimin e baktereve si I. valens dhe R. gnavus, q\u00eb rrisin nivelin e acideve t\u00eb modifikuara. Ky proces krijon nj\u00eb cik\u00ebl t\u00eb vicioz, duke p\u00ebrforcuar inflamacionin dhe duke ndryshuar m\u00eb tej p\u00ebrb\u00ebrjen bakteriale t\u00eb zorr\u00ebve.<\/p>\n<p>Ky zbulim hap rrug\u00eb t\u00eb reja p\u00ebr parandalimin e kancerit. Kur e dim\u00eb problemin, kemi nj\u00eb ide shum\u00eb m\u00eb t\u00eb qart\u00eb se si ta shmangim, than\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1443","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1443"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1443\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}