{"id":2637,"date":"2026-04-21T17:37:26","date_gmt":"2026-04-21T15:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=2637"},"modified":"2026-04-21T17:37:26","modified_gmt":"2026-04-21T15:37:26","slug":"ekspertet-rritja-e-dioksidit-te-karbonit-ne-atmosfere-mund-te-paraqese-rreziqe-afatgjata-per-shendetin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=2637","title":{"rendered":"Ekspert\u00ebt: Rritja e dioksidit t\u00eb karbonit n\u00eb atmosfer\u00eb mund t\u00eb paraqes\u00eb rreziqe afatgjata p\u00ebr sh\u00ebndetin"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>Rritja e niveleve t\u00eb dioksidit t\u00eb karbonit atmosferik mund t\u00eb paraqes\u00eb rreziqe afatgjata p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut duke ndryshuar kimin\u00eb e gjakut dhe duke prishur potencialisht ekuilibrin metabolik, tha nj\u00eb ekspert i sh\u00ebndetit publik.<\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr Anadolu, Nazmi Bilir, nj\u00eb specialist n\u00eb mjek\u00ebsin\u00eb e brendshme dhe sh\u00ebndetin publik, paralajm\u00ebroi se edhe rritjet modeste t\u00eb dioksidit t\u00eb karbonit (CO2) mund t\u00eb ken\u00eb efekte fiziologjike, megjith\u00ebse problemet serioze sh\u00ebndet\u00ebsore mbeten t\u00eb rralla n\u00eb kushtet aktuale.<\/p>\n<p>\u201cMjediset me nivele pak t\u00eb larta t\u00eb dioksidit t\u00eb karbonit mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb frym\u00ebmarrje, rrahje t\u00eb shpejta t\u00eb zemr\u00ebs dhe ritme t\u00eb parregullta t\u00eb zemr\u00ebs. Megjithat\u00eb, raste t\u00eb tilla jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb rralla sepse p\u00ebrqendrimet e CO2 zakonisht nuk arrijn\u00eb nivele q\u00eb do t\u00eb shkaktonin d\u00ebme t\u00eb r\u00ebnda tek njer\u00ebzit\u201d, tha Bilir.<\/p>\n<p>Komentet e tij pasuan nj\u00eb studim t\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cSpringer Nature\u201d q\u00eb sugjeronte se rritja e CO2 atmosferik, me kalimin e koh\u00ebs, mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb ndryshime t\u00eb matshme n\u00eb sh\u00ebnuesit e gjakut t\u00eb njeriut. Studimi analizoi t\u00eb dh\u00ebnat nga Sondazhi Komb\u00ebtar i Sh\u00ebndetit dhe Ushqyerjes n\u00eb SHBA (NHANES) midis viteve 1999 dhe 2020, duke u p\u00ebrqendruar n\u00eb treguesit indirekt\u00eb t\u00eb ekspozimit ndaj CO2, duke p\u00ebrfshir\u00eb nivelet e bikarbonatit n\u00eb serum, kalciumit dhe fosforit.<\/p>\n<p>Studiuesit zbuluan se nivelet e bikarbonatit n\u00eb serum u rrit\u00ebn me rreth 7 p\u00ebr qind gjat\u00eb periudh\u00ebs dy-dekad\u00ebshe, paralelisht me rritjen e CO2 atmosferik, nd\u00ebrsa nivelet e kalciumit dhe fosforit treguan nj\u00eb r\u00ebnie graduale.<\/p>\n<p>N\u00ebse k\u00ebto tendenca vazhdojn\u00eb, studimi sugjeron q\u00eb nivelet e bikarbonatit mund t\u2019i afrohen kufijve t\u00eb sip\u00ebrm t\u00eb diapazonit t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm brenda 50 viteve, nd\u00ebrsa nivelet e kalciumit dhe fosforit mund t\u00eb bien n\u00eb kufijt\u00eb e posht\u00ebm deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit.<\/p>\n<p>Bilir tha se dioksidi i karbonit mund t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb trup duke formuar acid karbonik n\u00eb gjak, duke ndryshuar potencialisht ekuilibrin e pH-it t\u00eb tij. pH i sh\u00ebndetsh\u00ebm i gjakut zakonisht varion midis 7.3 dhe 7.4, dhe madje edhe ndryshime t\u00eb vogla drejt aciditetit mund t\u00eb nd\u00ebrhyjn\u00eb n\u00eb proceset metabolike.<\/p>\n<p>\u201cpH \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tregues jasht\u00ebzakonisht i ndjesh\u00ebm i ekuilibrit acid-baz\u00eb t\u00eb trupit\u201d, tha ai duke shtuar: \u201cNj\u00eb ndryshim drejt kushteve m\u00eb acidike mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb probleme metabolike\u201d.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebtyre shqet\u00ebsimeve, Bilir theksoi se nivelet aktuale t\u00eb CO2 atmosferike nuk kan\u00eb gjasa t\u00eb shkaktojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt probleme t\u00eb p\u00ebrhapura sh\u00ebndet\u00ebsore, megjith\u00ebse ekspozimi i zgjatur ndaj niveleve t\u00eb larta mund t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb tilla si \u00e7rregullimet e kockave me kalimin e koh\u00ebs.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rritja e niveleve t\u00eb dioksidit t\u00eb karbonit atmosferik mund t\u00eb paraqes\u00eb rreziqe afatgjata p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut duke ndryshuar kimin\u00eb e gjakut&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2637","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2637"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2637\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}