{"id":2981,"date":"2026-04-21T20:57:18","date_gmt":"2026-04-21T18:57:18","guid":{"rendered":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=2981"},"modified":"2026-04-21T20:57:18","modified_gmt":"2026-04-21T18:57:18","slug":"zbulim-i-pazakonte-fragment-i-iliades-se-homerit-gjendet-brenda-nje-mumjeje-romake","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=2981","title":{"rendered":"Zbulim i pazakont\u00eb: Fragment i \u201cIliad\u00ebs\u201d s\u00eb Homerit gjendet brenda nj\u00eb mumjeje romake"},"content":{"rendered":"<div><p><img loading=\"lazy\" width=\"802\" height=\"539\" src=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada.jpg 802w, https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada-446x300.jpg 446w, https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada-768x516.jpg 768w, https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada-184x124.jpg 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 802px) 100vw, 802px\"><\/p>\n<p><strong>Arkeolog\u00ebt kan\u00eb mbetur t\u00eb habitur pasi kan\u00eb zbuluar nj\u00eb fragment t\u00eb poem\u00ebs epike Iliada e Homerit brenda trupit t\u00eb nj\u00eb mumjeje egjiptiane rreth 1,600-vje\u00e7are, n\u00eb nj\u00eb nga gjetjet m\u00eb t\u00eb pazakonta t\u00eb dekadave t\u00eb fundit.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sipas studiuesve, ky \u00ebsht\u00eb rasti i par\u00eb i njohur ku nj\u00eb tekst letrar grek \u00ebsht\u00eb gjetur i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb procesin e balsamimit t\u00eb trupit n\u00eb Egjiptin e lasht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zbulimi n\u00eb Oxyrhynchus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fragmenti u gjet n\u00eb nj\u00eb varr t\u00eb periudh\u00ebs romake n\u00eb qytetin e lasht\u00eb egjiptian Oxyrhynchus, rreth 190 km n\u00eb jug t\u00eb Kajros. Ai ndodhej brenda nj\u00eb mumjeje n\u00eb nj\u00eb kompleks varresh me tre dhoma g\u00eblqerore, t\u00eb cilat p\u00ebrfshinin edhe sarkofag\u00eb prej druri t\u00eb dekoruar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"3080889\" src=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada-1-601x600.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3080889\"><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"3080890\" src=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada-2-548x600.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3080890\"><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Studiuesit thon\u00eb se papirusi ishte vendosur n\u00eb zon\u00ebn e barkut gjat\u00eb procesit t\u00eb mumifikimit, nj\u00eb praktik\u00eb q\u00eb kombinonte tradita egjiptiane, greke dhe romake.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNuk \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb gjejm\u00eb papirus\u00eb grek\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb mumifikim, por deri tani p\u00ebrmbajtja e tyre ka qen\u00eb kryesisht magjike,\u201d tha profesori Ignasi-Xavier Adiego nga Universiteti i Barcelon\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai shtoi: \u201cRisia e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb gjetja e nj\u00eb teksti letrar n\u00eb nj\u00eb kontekst funerari.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7far\u00eb p\u00ebrmban fragmenti<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Analizat tregojn\u00eb se fragmenti i p\u00ebrket Librit II t\u00eb Iliad\u00ebs, ku renditen kontingjentet greke q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb Luft\u00ebn e Troj\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Eposi, q\u00eb daton rreth vitit 800 p.e.s., p\u00ebrqendrohet n\u00eb luft\u00ebn e Troj\u00ebs dhe n\u00eb figur\u00ebn e Akilit, luft\u00ebtarit m\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb ushtris\u00eb greke.<\/p>\n\n\n\n<p>Studiuesit ende nuk e din\u00eb pse pik\u00ebrisht ky tekst u zgjodh p\u00ebr procesin e balsamimit.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mumifikimi dhe besimet e lashta<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb periudh\u00ebn romake, procesi i mumifikimit n\u00eb Egjipt p\u00ebrfshinte tharjen e trupit me krip\u00eb natroni dhe mb\u00ebshtjelljen me p\u00eblhura linoje, duke reduktuar koh\u00ebn tradicionale t\u00eb ruajtjes nga 70 n\u00eb rreth 40 dit\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb disa raste, trupat mbusheshin me materiale tekstile n\u00eb vend t\u00eb heqjes s\u00eb organeve, si\u00e7 ishte praktika m\u00eb e hershme egjiptiane.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3080891\"><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3080892\"><\/figure>\n\n\n\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vend arkeologjik jan\u00eb zbuluar edhe 52 mumje t\u00eb tjera, disa prej t\u00eb cilave me \u201cgjuh\u00eb dhe thonj t\u00eb art\u00eb\u201d, simbol i besimit n\u00eb jet\u00ebn pas vdekjes dhe komunikimin me per\u00ebndin\u00eb Osiris.<\/p>\n\n\n\n<p>Studiuesit kan\u00eb gjetur gjithashtu amulete, figura hyjnish si Horus, Thoth dhe Isis, si dhe objekte t\u00eb tjera rituale me vler\u00eb t\u00eb lart\u00eb historike.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nj\u00eb vend i pasur me tekste t\u00eb lashta<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Oxyrhynchus \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr zbulime t\u00eb shumta papirusi, p\u00ebrfshir\u00eb tekste letrare, receta mjek\u00ebsore, drama dhe madje edhe formula magjike.<\/p>\n\n\n\n<p>Disa prej tyre p\u00ebrmbajn\u00eb magji dashurie dhe mallkime t\u00eb shkruara p\u00ebr t\u00eb ndikuar tek t\u00eb tjer\u00ebt, duke p\u00ebrdorur emrat e viktimave t\u00eb synuara.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas studiuesve, k\u00ebto materiale tregojn\u00eb se kufiri mes besimit, magjis\u00eb dhe kultur\u00ebs n\u00eb bot\u00ebn e lasht\u00eb ishte shum\u00eb m\u00eb i paqart\u00eb sesa sot.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/iliada-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3080893\"><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Kush ishte Homeri?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Homeri konsiderohet poeti m\u00eb i hersh\u00ebm i epik\u00ebs greke. Atij i atribuohen veprat Odiseja e Homerit dhe Iliada e Homerit, t\u00eb cilat jan\u00eb themel i let\u00ebrsis\u00eb per\u00ebndimore.<\/p>\n\n\n\n<p>Studiuesit besojn\u00eb se ai ka jetuar n\u00eb fund t\u00eb shekullit VIII ose n\u00eb fillim t\u00eb shekullit VII p.e.s., megjith\u00ebse ekzistenca e tij historike mbetet ende e debatueshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Veprat e tij rrjedhin nga tradita e tregimit oral dhe u transmetuan p\u00ebrpara se t\u00eb shkruheshin, duke e b\u00ebr\u00eb figur\u00ebn e Homerit pjes\u00ebrisht legjendare.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbulimi i fundit shton nj\u00eb dimension t\u00eb ri mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si tekstet letrare mund t\u00eb jen\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb ritualet funerare, duke treguar se edhe veprat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb antike kishin nj\u00eb rol t\u00eb papritur n\u00eb bot\u00ebn e t\u00eb vdekurve. \/GazetaExpress\/<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/zbulim-i-pazakonte-fragment-i-iliades-se-homerit-gjendet-brenda-nje-mumjeje-romake\/\">Zbulim i pazakont\u00eb: Fragment i \u201cIliad\u00ebs\u201d s\u00eb Homerit gjendet brenda nj\u00eb mumjeje romake<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/\">Gazeta Express<\/a>.<\/p><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arkeolog\u00ebt kan\u00eb mbetur t\u00eb habitur pasi kan\u00eb zbuluar nj\u00eb fragment t\u00eb poem\u00ebs epike Iliada e Homerit brenda trupit t\u00eb nj\u00eb mumjeje egjiptiane rreth 1,600-vje\u00e7are, n\u00eb nj\u00eb nga gjetjet m\u00eb t\u00eb pazakonta t\u00eb dekadave t\u00eb fundit. Sipas studiuesve, ky \u00ebsht\u00eb rasti i par\u00eb i njohur ku nj\u00eb tekst letrar grek \u00ebsht\u00eb gjetur i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb procesin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2981","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2981"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2981\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}