{"id":3516,"date":"2026-04-22T16:15:54","date_gmt":"2026-04-22T14:15:54","guid":{"rendered":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=3516"},"modified":"2026-04-22T16:15:54","modified_gmt":"2026-04-22T14:15:54","slug":"kokaine-ne-lumenj-studimi-ngre-alarmin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=3516","title":{"rendered":"Kokain\u00eb n\u00eb lumenj, studimi ngre alarmin!"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>Gjurm\u00ebt e kokain\u00ebs\u00a0t\u00eb pranishme n\u00eb uj\u00ebrat e \u00ebmbla po ndryshojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike sjelljen e salmon\u00ebve t\u00eb eg\u00ebr, duke i shtyr\u00eb ata t\u00eb notojn\u00eb m\u00eb larg dhe t\u00eb shp\u00ebrndahen n\u00eb distanca shum\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se normalja. Ky \u00ebsht\u00eb rezultati i nj\u00eb studimi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar, i pari q\u00eb dokumenton k\u00ebto efekte drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb natyr\u00eb, i publikuar n\u00eb revist\u00ebn prestigjioze \u201cCurrent Biology\u201d. K\u00ebrkimi u udh\u00ebhoq nga Universiteti Griffith n\u00eb Australi, n\u00eb bashk\u00ebpunim me institucione shkencore nga Suedia, Gjermania dhe Shoqata Zoologjike e Londr\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb analizuar k\u00ebt\u00eb fenomen jasht\u00eb kushteve t\u00eb kontrolluara t\u00eb laboratorit, studiuesit monitoruan p\u00ebr tet\u00eb jav\u00eb 105 salmon\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb Atlantikut n\u00eb liqenin Vattern t\u00eb Suedis\u00eb. Duke p\u00ebrdorur impiante kimike me \u00e7lirim t\u00eb ngadalt\u00eb dhe teknologji t\u00eb avancuar telemetrike, peshqit u ndan\u00eb n\u00eb tri grupe: nj\u00eb grup kontrolli, nj\u00eb grup i ekspozuar ndaj kokain\u00ebs dhe nj\u00eb grup i ekspozuar ndaj benzoilekgonin\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb\u00a0metaboliti kryesor i kokain\u00ebs\u00a0i cili gjendet rregullisht n\u00eb uj\u00ebrat e zeza urbane.<\/p>\n<p>Rezultatet ishin befasuese; peshqit e ekspozuar ndaj benzoilekgonin\u00ebs notonin deri n\u00eb 1.9 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjat\u00eb nj\u00eb jave krahasuar me ata t\u00eb paprekur nga ndotja. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, k\u00ebta salmon\u00eb shp\u00ebrndaheshin deri n\u00eb 12.3 kilometra m\u00eb larg brenda liqenit. Shkenc\u00ebtar\u00ebt vun\u00eb re se k\u00ebto ndryshime b\u00ebheshin m\u00eb t\u00eb theksuara me kalimin e koh\u00ebs, duke treguar se ekspozimi i vazhduesh\u00ebm ndryshon rr\u00ebnj\u00ebsisht m\u00ebnyr\u00ebn se si peshqit p\u00ebrdorin hap\u00ebsir\u00ebn n\u00eb ekosistem.<\/p>\n<p>Studiuesi Marcus Michelangeli nga Universiteti Griffith shpjegon se vendndodhja e peshqve p\u00ebrcakton gjith\u00e7ka; nga ajo q\u00eb ata han\u00eb, deri te grabitqar\u00ebt q\u00eb i gjuajn\u00eb. N\u00ebse ndotja po ndryshon k\u00ebto modele l\u00ebvizjeje, i gjith\u00eb ekosistemi mund t\u00eb preket n\u00eb m\u00ebnyra q\u00eb shkenca sapo ka filluar t\u2019i kuptoj\u00eb. Nj\u00eb gjetje ky\u00e7e e studimit ishte se metaboliti i kokain\u00ebs kishte efekt m\u00eb t\u00eb fort\u00eb se vet\u00eb droga, gj\u00eb q\u00eb sugjeron se rreziqet biologjike n\u00eb lumenj dhe liqene mund t\u00eb jen\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsuar deri m\u00eb sot, pasi vler\u00ebsimet zakonisht fokusohen te substanca baz\u00eb.<\/p>\n<div class=\"adGroup\">\n<div class=\"adGroupInner\">\n<div class=\"adSlot\">\n<div id=\"div-gpt-ad-1734167947199-0\" data-google-query-id=\"CO7C1rnRgZQDFR7MOwIdigcIkg\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjurm\u00ebt e kokain\u00ebs\u00a0t\u00eb pranishme n\u00eb uj\u00ebrat e \u00ebmbla po ndryshojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike sjelljen e salmon\u00ebve t\u00eb eg\u00ebr, duke i shtyr\u00eb ata t\u00eb notojn\u00eb m\u00eb larg dhe t\u00eb shp\u00ebrndahen n\u00eb distanca shum\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se normalja. Ky \u00ebsht\u00eb rezultati i nj\u00eb studimi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar, i pari q\u00eb dokumenton k\u00ebto efekte drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb natyr\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-3516","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3516"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3516\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}