{"id":3610,"date":"2026-04-22T18:51:55","date_gmt":"2026-04-22T16:51:55","guid":{"rendered":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=3610"},"modified":"2026-04-22T18:51:55","modified_gmt":"2026-04-22T16:51:55","slug":"dronet-kineze-dominojne-qiellin-mbi-bosnje-e-hercegovine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=3610","title":{"rendered":"Dron\u00ebt kinez\u00eb dominojn\u00eb qiellin mbi Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb"},"content":{"rendered":"<div><p><img loading=\"lazy\" width=\"808\" height=\"467\" src=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/222-1.png\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/222-1.png 808w, https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/222-1-519x300.png 519w, https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/222-1-768x444.png 768w, https:\/\/www.gazetaexpress.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/222-1-184x106.png 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 808px) 100vw, 808px\"><\/p>\n<p><strong>Dron\u00ebt kinez\u00eb po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb qiellin mbi Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se vet\u00ebm vitin e kaluar n\u00eb vend jan\u00eb importuar nj\u00eb rekord prej 4.2 ton\u00ebsh dron\u00ebsh, me nj\u00eb vler\u00eb prej rreth 1.5 milion eurosh.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prej tyre, gati kat\u00ebr ton\u00eb jan\u00eb nga Kina, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Administrat\u00ebs p\u00ebr Tatime Indirekte t\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Pjesa m\u00eb e madhe e importit p\u00ebrb\u00ebhet nga dron\u00eb t\u00eb pajisur me kamera p\u00ebr incizime t\u00eb videove dhe shkrepjes s\u00eb fotografive, nd\u00ebrsa m\u00eb shum\u00eb se 3 ton\u00eb nga k\u00ebto pajisje p\u00ebrdoren p\u00ebr q\u00ebllime komerciale dhe rekreative.<\/p>\n\n\n\n<p>Importi i dron\u00ebve komercial\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb aktualisht nuk \u00ebsht\u00eb i rregulluar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Ministria e Tregtis\u00eb s\u00eb Jashtme dhe Marr\u00ebdh\u00ebnieve Ekonomike e Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs, n\u00eb bashk\u00ebpunim me Drejtorin\u00eb e Aviacionit Civil, ka propozuar q\u00eb dron\u00ebt me pesh\u00eb nga 249 gram\u00eb deri n\u00eb 25 kilogram\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb list\u00ebn e mallrave me destinim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb n\u00ebnkuptonte kontroll m\u00eb t\u00eb rrept\u00eb gjat\u00eb importit.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga kjo ministri than\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb se propozimi \u00ebsht\u00eb n\u00eb faz\u00eb konsultimesh me institucionet kompetente, nd\u00ebrsa lista ekzistuese \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit n\u00eb vitin 2017.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkaq, n\u00eb Kosov\u00eb nuk ka t\u00eb dh\u00ebna publike p\u00ebr importin e dron\u00ebve dhe p\u00ebrkund\u00ebr insistimit t\u00eb Sh\u00ebrbimit t\u00eb Kosov\u00ebs t\u00eb Radios Evropa e Lir\u00eb, nga Doganat e Kosov\u00ebs nuk jan\u00eb p\u00ebrgjigjur se sa dron\u00eb jan\u00eb importuar n\u00eb Kosov\u00eb, nga cilat shtete dhe sa \u00ebsht\u00eb pesha e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A ka rreziqe nga teknologjia kineze?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Analisti ushtarak nga Sarajeva, Antonio P\u00ebrlenda, tha p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb se dron\u00ebt civil\u00eb jan\u00eb \u201csfid\u00eb p\u00ebr sh\u00ebrbimet policore dhe t\u00eb siguris\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai paralajm\u00ebroi se teknologjia po zhvillohet shpejt, por ligjv\u00ebn\u00ebsit n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb po mbeten prapa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEdhe k\u00ebta dron\u00eb civil\u00eb mund t\u00eb cenojn\u00eb sigurin\u00eb, mund t\u00eb jen\u00eb mjet i ndonj\u00eb sulmi terrorist. Jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb qassh\u00ebm p\u00ebr njer\u00ebzit e zakonsh\u00ebm sesa m\u00eb par\u00eb, dhe duhet t\u00eb shtr\u00ebngohet rregullativa\u201d, tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa i p\u00ebrket dron\u00ebve kinez\u00eb, ai vler\u00ebsoi se \u00ebsht\u00eb e pritshme q\u00eb ata po e marrin tregun, pasi jan\u00eb relativisht t\u00eb lir\u00eb dhe me nivel t\u00eb lart\u00eb teknologjik.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrlenda paralajm\u00ebroi se Bashkimi Evropian po distancohet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga dron\u00ebt kinez\u00eb dhe komponent\u00ebt e tyre, n\u00eb kontekstin e vler\u00ebsimeve gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb rrepta t\u00eb siguris\u00eb dhe rregullator\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAta e financojn\u00eb armatimin e vendeve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb i nxisin ato t\u00eb shpenzojn\u00eb kredit\u00eb p\u00ebr armatim, por vet\u00ebm p\u00ebr arm\u00eb q\u00eb prodhohen n\u00eb BE, k\u00ebshtu q\u00eb n\u00ebse d\u00ebshironi t\u00eb blini ndonj\u00eb mjet q\u00eb vjen nga Kina, nuk do t\u00eb merrni mb\u00ebshtetje nga k\u00ebto fonde\u201d, tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas tij, vendet si Bosnja dhe Hercegovina, q\u00eb synojn\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb BE, duhet t\u2019i p\u00ebrmbahen k\u00ebsaj rregulle.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb plot\u00ebsisht e natyrshme tendenca e BE-s\u00eb p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga teknologjia kineze n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim dhe mendoj se kjo, n\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb, s\u00eb shpejti do t\u00eb vendoset si parakusht edhe p\u00ebr vendet q\u00eb duan t\u00eb b\u00ebhen an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, q\u00eb t\u00eb shmanget blerja e pajisjeve t\u00eb tilla me elemente nga Kina\u201d, p\u00ebrfundoi ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Analisti ushtarak nga Serbia, Aleksandar Radiq, i tha Radios Evropa e Lir\u00eb se \u201c\u00e7do mjet mund t\u00eb keqp\u00ebrdoret\u201d, pra edhe dron\u00ebt, qofshin nga Kina apo nga ndonj\u00eb vend tjet\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNj\u00eb shtet q\u00eb \u00ebsht\u00eb i organizuar mir\u00eb ka mekanizma sigurie q\u00eb parandalojn\u00eb keqp\u00ebrdorimet\u201d, theksoi Radiq.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai shtoi se kompania kineze DJI ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb dep\u00ebrtim t\u00eb madh n\u00eb treg me p\u00ebrdorimin masiv t\u00eb dron\u00ebve n\u00eb luft\u00ebn n\u00eb lindje t\u00eb Ukrain\u00ebs, \u201csepse t\u00eb dyja pal\u00ebt e kan\u00eb kuptuar se k\u00ebta dron\u00eb mund t\u00eb bartin nj\u00eb granat\u00eb dore\u201d. Dron\u00ebt komercial\u00eb, shtoi ai, jan\u00eb p\u00ebrdorur jo vet\u00ebm p\u00ebr zbulim, por edhe p\u00ebr mb\u00ebshtetje t\u00eb sulmeve.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nevoja p\u00ebr ndryshime ligjore<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb aktualisht nuk ekzistojn\u00eb rregulla t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr importin e dron\u00ebve, k\u00ebshtu q\u00eb p\u00ebrdoruesit e fluturakeve pa pilot m\u00eb t\u00eb lehta se 25 kilogram\u00eb kan\u00eb detyrim vet\u00ebm t\u2019i deklarojn\u00eb dhe t\u2019i regjistrojn\u00eb ato, dhe ta renovojn\u00eb regjistrimin \u00e7do tre vjet, n\u00eb p\u00ebrputhje me rregulloren n\u00eb fuqi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo praktik\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb n\u00ebse dron\u00ebt p\u00ebrfshihen n\u00eb list\u00ebn e mallrave me destinim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb n\u00ebnkuptonte kontroll m\u00eb t\u00eb rrept\u00eb gjat\u00eb importit dhe p\u00ebrdorimit.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga Ministria e Tregtis\u00eb s\u00eb Jashtme dhe Marr\u00ebdh\u00ebnieve Ekonomike e Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs than\u00eb se propozimi p\u00ebr ndryshime ligjore \u00ebsht\u00eb i nxitur kryesisht nga \u201carsye sigurie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cN\u00eb dy vjet\u00ebt e fundit \u00ebsht\u00eb regjistruar nj\u00eb rritje e ndjeshme e importit t\u00eb tyre, si dhe nj\u00eb num\u00ebr i shtuar k\u00ebrkesash p\u00ebr l\u00ebshimin e lejeve. Disa modele, sipas karakteristikave teknike, i afrohen mallrave me p\u00ebrdorim t\u00eb dyfisht\u00eb, gj\u00eb q\u00eb e justifikon m\u00eb shum[ nevoj\u00ebn p\u00ebr rregullim m\u00eb t\u00eb qart\u00eb\u201d, than\u00eb nga ministria.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjigje u shtua se k\u00ebtu nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr pajisje ushtarake dhe se p\u00ebr importin \u00ebsht\u00eb e nevojshme vet\u00ebm marrja e miratimit nga organi kompetent i Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme, ku p\u00ebrcaktohet edhe q\u00ebllimi i importit.<\/p>\n\n\n\n<p>Po ashtu u theksua se vendi i origjin\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb faktor vendimtar p\u00ebr p\u00ebrfshirjen n\u00eb list\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKriteret kryesore lidhen me karakteristikat teknike, mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr keqp\u00ebrdorim dhe rreziqet e mundshme t\u00eb siguris\u00eb\u201d, than\u00eb nga ministria.<\/p>\n\n\n\n<p>BHANSA, Agjencia p\u00ebr ofrimin e sh\u00ebrbimeve n\u00eb navigacionin ajror t\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00ebs, n\u00eb fund t\u00eb shkurtit paralajm\u00ebroi p\u00ebrmes nj\u00eb njoftimi se vendi duhet urgjentisht t\u00eb harmonizoj\u00eb legjislacionin me standardet evropiane p\u00ebr menaxhimin e dron\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur hap\u00ebsir\u00ebn ajrore dhe infrastruktur\u00ebn kritike.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo agjenci reagoi pasi Komisioni Evropian prezantoi nj\u00eb plan veprimi p\u00ebr luftimin e k\u00ebrc\u00ebnimeve nga dron\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebr mesazhet kryesore u theksua nevoja p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e Ligjit p\u00ebr BHANSA-n, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktohen sakt\u00eb kompetencat e agjencis\u00eb n\u00eb kontrollin e mjeteve ajrore pa pilot, si dhe miratimi i nj\u00eb ligji t\u00eb ri p\u00ebr aviacionin n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sa dron\u00eb me origjin\u00eb kineze jan\u00eb n\u00eb qiellin e rajonit?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kina prej disa vitesh \u00ebsht\u00eb eksportuesja m\u00eb e madhe e dron\u00ebve n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb vitin e kaluar jan\u00eb importuar dron\u00eb n\u00eb vler\u00eb rreth 1.5 milion euro, nga t\u00eb cil\u00ebt pjesa m\u00eb e madhe, pothuajse 90 p\u00ebr qind, ka ardhur nga Kina.<\/p>\n\n\n\n<p>Dron\u00ebt kinez\u00eb dominojn\u00eb edhe importin n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Q\u00eb nga viti 2022, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Institutit t\u00eb Statistikave t\u00eb Malit t\u00eb Zi (Monstat), Kina ka qen\u00eb bindsh\u00ebm eksportuesja m\u00eb e madhe.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkaq, t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr importin e dron\u00ebve n\u00eb Serbi nuk jan\u00eb siguruar nga autorietetet kompetente deri n\u00eb publikimin e k\u00ebtij artikulli.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Si i trajtojn\u00eb BE-ja dhe SHBA-t\u00eb dron\u00ebt kinez\u00eb?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bashkimi Evropian n\u00eb shkurt miratoi Planin e Veprimit p\u00ebr dron\u00ebt dhe mbrojtjen kund\u00ebr tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb dokument, BE-ja nuk i ve\u00e7on n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb posa\u00e7me dron\u00ebt e importuar nga Kina, por thekson se n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb duhet t\u00eb investohet n\u00eb prodhim vendor dhe t\u2019i kushtohet v\u00ebmendje siguris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMe zbatimin e plot\u00eb t\u00eb Aktit p\u00ebr Q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb Kibernetike n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2027, shumica e dron\u00ebve t\u00eb vendosur n\u00eb tregun e BE-s\u00eb do t\u2019i n\u00ebnshtrohen k\u00ebrkesave t\u00eb detyrueshme p\u00ebr siguri kibernetike\u201d, thuhet n\u00eb plan.<\/p>\n\n\n\n<p>Agjencia Evropiane p\u00ebr Sigurin\u00eb e Trafikut Ajror n\u00eb shkurt publikoi nj\u00eb list\u00eb t\u00eb dron\u00ebve q\u00eb jan\u00eb vendosur n\u00eb treg pas 1 janarit 2024 dhe q\u00eb konsiderohen t\u00eb sigurt p\u00ebr p\u00ebrdorim n\u00eb territorin e BE-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb mesin e tyre gjenden edhe dron\u00eb t\u00eb prodhuesve kinez\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Shtetet e Bashkuara, dron\u00ebt e prodhuesit kinez DJI, i cili mban rreth 70% t\u00eb tregut global, prej vitesh gjenden n\u00eb \u201clista t\u00eb zeza\u201d t\u00eb institucioneve amerikane p\u00ebr shkak t\u00eb rreziqeve t\u00eb mundshme t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u00eb n\u00eb vitin 2017, ushtria amerikane ndaloi p\u00ebrdorimin e dron\u00ebve DJI p\u00ebr shkak t\u00eb rreziqeve n\u00eb fush\u00ebn e siguris\u00eb kibernetike.<\/p>\n\n\n\n<p>Tre vjet m\u00eb von\u00eb, kompania u vendos n\u00eb \u201clist\u00ebn e zez\u00eb\u201d t\u00eb Departamentit t\u00eb Tregtis\u00eb s\u00eb SHBA-s\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrfshirjes s\u00eb dyshuar n\u00eb shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe mbik\u00ebqyrje t\u00eb ujgur\u00ebve n\u00eb rajonin e Ksinjangut.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2022, Departamenti amerikan i Mbrojtjes* e p\u00ebrfshiu kompanin\u00eb n\u00eb list\u00ebn e kompanive q\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me Ushtrin\u00eb Popullore \u00c7lirimtare t\u00eb Kin\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb dhjetor t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, Komisioni Federal i Komunikimeve i SHBA-s\u00eb ndaloi miratimin p\u00ebr importin dhe shitjen e t\u00eb gjitha llojeve t\u00eb reja t\u00eb dron\u00ebve (dhe komponent\u00ebve t\u00eb tyre) t\u00eb prodhuar jasht\u00eb vendit. \/Radio Evropa e Lir\u00eb<\/p>\n\n\n\n<p><em>*Sh\u00ebnim: Presidenti amerikan, Donald Trump, e ka n\u00ebnshkruar nj\u00eb urdh\u00ebr ekzekutiv n\u00eb shtator t\u00eb vitit 2025, duke e ndryshuar emrin e Departamentit t\u00eb Mbrojtjes n\u00eb Departament t\u00eb Luft\u00ebs, si em\u00ebr t\u00eb dyt\u00eb.<\/em><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/dronet-kineze-dominojne-qiellin-mbi-bosnje-e-hercegovine\/\">Dron\u00ebt kinez\u00eb dominojn\u00eb qiellin mbi Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/www.gazetaexpress.com\/\">Gazeta Express<\/a>.<\/p><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dron\u00ebt kinez\u00eb po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb qiellin mbi Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se vet\u00ebm vitin e kaluar n\u00eb vend jan\u00eb importuar nj\u00eb rekord prej 4.2 ton\u00ebsh dron\u00ebsh, me nj\u00eb vler\u00eb prej rreth 1.5 milion eurosh. Prej tyre, gati kat\u00ebr ton\u00eb jan\u00eb nga Kina, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Administrat\u00ebs p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-3610","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3610\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}