{"id":749,"date":"2026-04-20T13:36:58","date_gmt":"2026-04-20T11:36:58","guid":{"rendered":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=749"},"modified":"2026-04-20T13:36:59","modified_gmt":"2026-04-20T11:36:59","slug":"katastrofa-e-cernobilit-mendova-se-ishte-armagedoni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infoshqip.al\/?p=749","title":{"rendered":"Katastrofa e \u00c7ernobilit: Mendova se ishte Armagedoni!"},"content":{"rendered":"<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ <p><strong><em>Dyzet vjet m\u00eb von\u00eb, ish-n\u00ebnsekretari i Shtetit p\u00ebr Pun\u00ebt t\u00eb Jashtme, Tim Eggar, kujton se si katastrofa b\u00ebrthamore e zhyti bot\u00ebn n\u00eb kaos<\/em>.<em><\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga: Etan Smallman \/ The Telegraph (titulli: <em>I was the first minister to be told about Chernobyl. I thought it was Armageddon<\/em>)<br \/> P\u00ebrkthimi: <\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb prill t\u00eb vitit 1986, sakt\u00ebsisht 40 vjet m\u00eb par\u00eb, Tim Eggar po flinte n\u00eb sht\u00ebpi kur &#8211; p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb kat\u00ebr vjet\u00ebt e tij n\u00eb qeveri &#8211; u zgjua nga zilja e telefonit fiks n\u00eb komodin\u00ebn pran\u00eb shtratit. \u201cM\u00eb falni q\u00eb ju shqet\u00ebsoj, minist\u00ebr\u201d, tha nj\u00eb n\u00ebpun\u00ebs i Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme. \u201cKa ndodhur nj\u00eb ngjarje b\u00ebrthamore\u201d.<\/p>\n<p>Eggari, at\u00ebher\u00eb n\u00ebnsekretar parlamentar i Shtetit p\u00ebr Pun\u00eb t\u00eb Jashtme, thot\u00eb se reagimi i tij fillestar, ende i p\u00ebrgjumur, ishte: \u201cArmagedoni\u201d!<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr nj\u00eb moment mendova: \u2018Oh, puna u b\u00eb m&#8230;, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sulm b\u00ebrthamor\u2019\u201d, m\u00eb thot\u00eb ai n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb me video nga sht\u00ebpia e tij n\u00eb jug t\u00eb Oksfordshajrit. Lufta e Ftoht\u00eb ishte ende n\u00eb zhvillim dhe Eggari kishte frik\u00eb nga m\u00eb e keqja. Por, zyrtari n\u00eb linj\u00eb dha nj\u00ebfar\u00eb sigurie: \u201cJo, ka ndodhur nj\u00eb aksident b\u00ebrthamor n\u00eb Bashkimin Sovjetik\u201d.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb nj\u00eb ndalese rutin\u00eb t\u00eb centralit b\u00ebrthamor t\u00eb \u00c7ernobilit, n\u00eb at\u00eb q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb Ukraina, nj\u00eb rritje e papritur e fuqis\u00eb kishte shkat\u00ebrruar Reaktorin 4, duke \u00e7liruar sasi t\u00eb m\u00ebdha substancash radioaktive n\u00eb aj\u00ebr. Megjithat\u00eb, lajmi nuk kishte ardhur nga sovjetik\u00ebt, por p\u00ebrmes matjeve q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb dy dit\u00eb m\u00eb von\u00eb dhe 800 milje n\u00eb Veri [1 287.48 kilometra], n\u00eb Suedi.<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-rebelmouse-image <img decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"rm-shortcode\" data-rm-shortcode-id=\"74c41360dd524be54c0eb41714e7f925\" data-rm-shortcode-name=\"rebelmouse-image\" id=\"fdd6f\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/ <small class=\"image-media media-caption\" placeholder=\"Add Photo Caption...Tim Eggar<\/small> <small class=\"image-media media-photo-credit\" placeholder=\"Add Photo Credit... (Windfall Films) <\/small> <\/p>\n<p>Historia tregohet n\u00eb nj\u00eb dokumentar t\u00eb ri me kat\u00ebr pjes\u00eb nga <em>National Geographic <\/em>[<em>Chernobyl: Inside the Meltdown<\/em> \/ <em>\u00c7ernobili: Brenda shkrirjes<\/em>], me qasje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme tek ata q\u00eb u prek\u00ebn nga shp\u00ebrthimi. Ata jan\u00eb q\u00eb nga nj\u00eb inxhinier i lart\u00eb i kontrollit t\u00eb turbinave, i pranish\u00ebm at\u00eb nat\u00eb fatale dhe q\u00eb nuk ka folur kurr\u00eb publikisht, deri te nj\u00eb zjarrfik\u00ebs i plagosur i mbyllur n\u00eb dhom\u00ebn e spitalit nga KGB-ja nd\u00ebrsa flok\u00ebt dhe mustaqet i binin, si dhe \u00e7ifti i fundit q\u00eb u martua n\u00eb Pripjat &#8211; nj\u00eb qytet dy milje larg [3.2 kilometra] q\u00eb do t\u00eb mbetej i pabanuesh\u00ebm p\u00ebr 20 mij\u00eb vjet\u00ebt e ardhsh\u00ebm. Nusja kujton se si buqeta e saj me tr\u00ebndafila u vyshk nga rrezatimi, \u201csikur t\u00eb ishin djegur\u201d.<\/p>\n<p>Sergey Koshelev, kameramani i ngarkuar n\u00eb ver\u00ebn e vitit 1987 p\u00ebr t\u00eb realizuar nj\u00eb film propagandistik mbi misionin p\u00ebr t\u00eb gjetur 190 tonelata karburant\u00eb uraniumi t\u00eb pagjetur brenda reaktorit t\u00eb shkat\u00ebrruar, kujton shefin e tij duke u mburrur: \u201cRrezatimi sovjetik \u00ebsht\u00eb m\u00eb i miri n\u00eb bot\u00eb. Do t\u2019ju rris\u00eb qimet n\u00eb gjoks dhe do t\u00eb shtoj\u00eb fuqin\u00eb tuaj mashkullore\u201d! Koshelevi qesh, p\u00ebrpara se t\u00eb shtoj\u00eb: \u201cEdhe pse &#8230; tani ai ka vdekur\u201d.<\/p>\n<p>Britania ishte aq e pap\u00ebrgatitur p\u00ebr nj\u00eb aksident t\u00eb till\u00eb saq\u00eb u refuzua oferta e Eggarit, her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes, p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb zyr\u00eb brenda 20 minutash &#8211; sepse stafi nuk mund t\u00eb kontaktonte asnj\u00eb nga ekspert\u00ebt b\u00ebrthamor\u00eb t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar deri n\u00eb or\u00ebn n\u00ebnt\u00eb t\u00eb m\u00ebngjesit. Ai thot\u00eb: \u201cP\u00ebr ndonj\u00eb arsye, ata nuk kishin numrat e telefonit t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tyre. Tani duket qesharake\u201d.<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-youtube <span class=\"rm-shortcode\" data-rm-shortcode-id=\"6b4fc630ef70b1b83158736d90ec5682\" style=\"display:block;position:relative;padding-top:56.25%;<iframe loading=\"lazy\" frameborder=\"0\" height=\"auto\" lazy-loadable=\"true\" scrolling=\"no\" src=\"https:\/\/ style=\"position:absolute;top:0;left:0;width:100%;height:100%;\" width=\"100%<\/iframe><\/span> <small class=\"image-media media-caption\" placeholder=\"Add Photo Caption...&#8211; YouTube<\/small> <small class=\"image-media media-photo-credit\" placeholder=\"Add Photo Credit...<\/small> <\/p>\n<p>Sapo mb\u00ebrriti n\u00eb Ministrin\u00eb e Jashtme: \u201cFrika jon\u00eb e menj\u00ebhershme reale ishte se do t\u00eb kishte zona t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Bashkimit Sovjetik q\u00eb do t\u00eb b\u00ebheshin t\u00eb pabanueshme. Mbi k\u00ebt\u00eb supozim u bazua pothuajse e gjith\u00eb puna\u201d. Ai gjithashtu filloi t\u00eb shqet\u00ebsohej p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb Skandinavin\u00eb dhe m\u00eb pas p\u00ebr pjes\u00ebt veriore t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar. Delet n\u00eb qindra ferma n\u00eb Uells dhe Kumbri do t\u00eb monitoroheshin p\u00ebr rrezatim p\u00ebr 26 vjet\u00ebt e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Si minist\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebs si p\u00ebr industrin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb energjis\u00eb b\u00ebrthamore ashtu edhe p\u00ebr qytetar\u00ebt britanik\u00eb jasht\u00eb vendit, Eggari do t\u00eb ishte n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb informacion mbi katastrof\u00ebn n\u00eb zhvillim dhe p\u00ebr t\u00eb kthyer britanik\u00ebt n\u00eb atdhe. Ai kujton se brenda pak or\u00ebsh nga njoftimi p\u00ebr rrjedhjen e rrezatimit, thirri nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues nga ambasada sovjetike n\u00eb Lond\u00ebr. Megjithat\u00eb, \u201cata nuk na thoshin asgj\u00eb. As nuk pranonin q\u00eb kishte ndodhur nj\u00eb incident\u201d.<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-rebelmouse-image <img decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"rm-shortcode\" data-rm-shortcode-id=\"d6d36d71ba491d9a2a4b14c7c02bebc6\" data-rm-shortcode-name=\"rebelmouse-image\" id=\"2382d\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/ <small class=\"image-media media-caption\" placeholder=\"Add Photo Caption...Nj\u00eb nga fotografit\u00eb e para ajrore t\u00eb marra pas katastrof\u00ebs s\u00eb \u00c7ernobilit m\u00eb 26 prill 1986<\/small><small class=\"image-media media-photo-credit\" placeholder=\"Add Photo Credit...(Anatoly Rasskazov)<\/small><\/p>\n<p>Shtat\u00ebdhjetekat\u00ebrvje\u00e7ari kujton gjithashtu \u201cnj\u00eb debat mjaft t\u00eb ashp\u00ebr midis ekspert\u00ebve tan\u00eb n\u00ebse ishte nj\u00eb mjegullim i q\u00ebllimsh\u00ebm i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Dhe, mendoj se filmi e b\u00ebn mjaft t\u00eb qart\u00eb se n\u00eb ato or\u00eb t\u00eb para, ata [sovjetik\u00ebt] as vet\u00eb nuk e dinin\u201d.<\/p>\n<p>Shumica e britanik\u00ebve n\u00eb Bashkimin Sovjetik ishin student\u00eb n\u00eb Kiev dhe Minsk, t\u00eb cil\u00ebt &#8211; p\u00ebr shkak t\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs se si BRSS-ja kontrollonte rrept\u00ebsisht\u00eb udh\u00ebtimet nd\u00ebrkomb\u00ebtare &#8211; duhej t\u00eb arrinin n\u00eb Mosk\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb fluturim p\u00ebr n\u00eb Lond\u00ebr. Eggari e kujton k\u00ebt\u00eb si \u201cnj\u00eb makth burokratik\u201d. \u201c\u00c7\u00ebshtja tjet\u00ebr, q\u00eb u b\u00eb e qart\u00eb, ishte se sovjetik\u00ebt nuk donin t\u00eb binin dakord p\u00ebr evakuimin e qytetar\u00ebve tan\u00eb, apo edhe t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb vendeve t\u00eb tjera, n\u00ebse nuk b\u00ebnin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb p\u00ebr qytetar\u00ebt e tyre\u201d.<\/p>\n<p>E till\u00eb ishte vendosm\u00ebria p\u00ebr t\u00eb kontrolluar p\u00ebrhapjen e lajmit p\u00ebr shkrirjen e reaktorit, saq\u00eb u ngrit\u00ebn postblloqet e policis\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb mos largoheshin dhe linjat telefonike u nd\u00ebrpren\u00eb. Do t\u00eb kalonin pothuajse 36 or\u00eb para se t\u2019u jepej ndonj\u00eb njoftim banor\u00ebve lokal\u00eb. Me nj\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsim t\u00eb madh, altoparlant\u00ebt m\u00eb n\u00eb fund shpall\u00ebn: \u201cV\u00ebmendje! T\u00eb dashur shok\u00eb! N\u00eb centralin b\u00ebrthamor t\u00eb \u00c7ernobilit n\u00eb qytetin e Pripjatit ka nj\u00eb gjendje t\u00eb pafavorshme rrezatimi\u201d.<\/p>\n<p>Katastrofa ishte prova m\u00eb ekstreme p\u00ebr premtimet e Mikhail Gorbachevit &#8211; i cili ishte zgjedhur sekretar i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i Partis\u00eb Komuniste t\u00eb Bashkimit Sovjetik nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb. Njeriu p\u00ebr t\u00eb cilin Margaret Thatcher kishte th\u00ebn\u00eb se mund \u201ct\u00eb kryejm\u00eb pun\u00eb\u201d pas takimit t\u00eb tyre t\u00eb par\u00eb n\u00eb dhjetor 1984, kishte premtuar <em>glasnostin<\/em> (hapje) dhe <em>perestrojk\u00ebn<\/em> (ristrukturim). \u201cAjo q\u00eb po thoshim gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs ishte: \u2018Kjo \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia juaj p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar se v\u00ebrtet e besoni k\u00ebt\u00eb\u2019\u201d, thot\u00eb Eggari. \u201cDhe, sigurisht, ata nuk e b\u00ebn\u00eb\u201d.<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-rebelmouse-image <img decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"rm-shortcode\" data-rm-shortcode-id=\"1e9cc85a1e432eb7c0ff5043977625f5\" data-rm-shortcode-name=\"rebelmouse-image\" id=\"221ce\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/ <small class=\"image-media media-caption\" placeholder=\"Add Photo Caption...Mikhail Gorbachev<\/small><small class=\"image-media media-photo-credit\" placeholder=\"Add Photo Credit...(Peter Turnley\/VCG\/Getty Images)<\/small><\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa nj\u00eb re pluhuri radioaktiv l\u00ebvizte drejt jugut n\u00eb drejtim t\u00eb Kievit, jeta vazhdonte si zakonisht. Analisti b\u00ebrthamor i CIA-s, Ray Richardson, thot\u00eb n\u00eb film: \u201cN\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur duhej t\u00eb strehoheshin, n\u00eb fakt ata kishin nj\u00eb parad\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Festivali vjetor i 1 Majit p\u00ebr t\u00eb shfaqur fuqin\u00eb ushtarake sovjetike &#8211; me shok\u00eb q\u00eb k\u00ebrcenin n\u00eb rrug\u00eb &#8211; u zhvillua m\u00eb pak se nj\u00eb jav\u00eb pas aksidentit. Galina Menzheres, at\u00ebher\u00eb z\u00ebvend\u00ebskryetare e qytetit, thot\u00eb: \u201cAn\u00ebtar\u00ebt lokal\u00eb t\u00eb partis\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb, tashm\u00eb e dinin q\u00eb nuk duhej t\u2019i linin f\u00ebmij\u00ebt jasht\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb ishte e nevojshme t\u00eb p\u00ebrdoreshin f\u00ebmij\u00ebt [n\u00eb parad\u00eb] p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt askush nuk do t\u00eb fliste [p\u00ebr k\u00ebt\u00eb]. Prandaj, mor\u00ebm f\u00ebmij\u00eb prej jetimoreve t\u00eb ve\u00e7anta\u201d. (Ajo shton se mendimi i saj ishte dhe mbetet: \u201cNuk kishte nevoj\u00eb t\u00eb silleshin f\u00ebmij\u00ebt\u201d.)<\/p>\n<p>Kur autoritetet sovjetike m\u00eb n\u00eb fund publikuan informacione p\u00ebr katastrof\u00ebn n\u00eb nj\u00eb transmetim zyrtar lajmesh, pothuajse tre dit\u00eb pas shp\u00ebrthimit, e b\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb 25 minuta pas fillimit t\u00eb edicionit. Krahas censur\u00ebs, ajo q\u00eb doli n\u00eb pah ishte besimi q\u00eb qytetar\u00ebt sovjetik\u00eb kishin n\u00eb nd\u00ebrmarrjen e tyre kolektive dhe m\u00ebnyra e pam\u00ebshirshme me t\u00eb cil\u00ebn aparat\u00e7ik\u00ebt e shfryt\u00ebzuan k\u00ebt\u00eb (episodi i tret\u00eb i dokumentarit titullohet thjesht <em>Sakrific\u00eb<\/em>).<\/p>\n<p>E pyes Eggarin n\u00ebse mendon se Bashkimi Sovjetik kishte n\u00eb thelb p\u00ebrbuzje p\u00ebr mir\u00ebqenien e vet\u00eb popullit t\u00eb tij. \u201cPo, patjet\u00ebr\u201d, thot\u00eb ai. \u201cPor, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kultur\u00eb tjet\u00ebr. Jeta e njeriut n\u00eb Rusi nuk vler\u00ebsohet dhe nuk \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar kurr\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb si n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore\u201d.<\/p>\n<p>N\u00ebse situata do t\u00eb kishte ndodhur n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, thot\u00eb ai, \u201cnuk mendoj se ne, si politikan\u00eb demokratik\u00eb, do t\u00eb kishim mundur t\u00eb silleshim si\u00e7 u soll\u00ebn burokracia dhe politikan\u00ebt sovjetik\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Asgj\u00eb nga k\u00ebto nuk e pengon at\u00eb t\u00eb admiroj\u00eb guximin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb rreth 600 mij\u00eb personave t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb operacionin e pastrimit, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve dhan\u00eb jet\u00ebn p\u00ebr t\u00eb siguruar zon\u00ebn me asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb mask\u00eb fashe p\u00ebr t\u2019i mbrojtur nga nivelet e rrezatimit t\u00eb papara q\u00eb nga Hiroshima. P\u00ebr vullnetar\u00ebt q\u00eb fluturuan me helikopter\u00eb p\u00ebr t\u00eb hedhur pes\u00eb mij\u00eb tonelata r\u00ebr\u00eb, bor, plumb dhe dolomit mbi zjarret q\u00eb digjeshin, ose p\u00ebr t\u00eb sp\u00ebrkatur mas\u00eb panxhari p\u00ebr t\u00eb kontrolluar l\u00ebvizjen e pluhurit, Eggari thot\u00eb: \u201cNdoshta vet\u00ebm Bashkimi Sovjetik mund ta kishte p\u00ebrballuar at\u00eb detyr\u00eb n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Numri i vdekjeve t\u00eb shkaktuara nga ajo q\u00eb mbetet aksidenti m\u00eb i r\u00ebnd\u00eb b\u00ebrthamor n\u00eb bot\u00eb vler\u00ebsohet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb n\u00eb mij\u00ebra, por ndoshta nuk do t\u00eb dihet kurr\u00eb me sakt\u00ebsi.<\/p>\n<p>\u00c7ernobili do t\u00eb ndikonte te Eggari &#8211; i cili kishte hyr\u00eb n\u00eb Parlament n\u00eb vitin 1979 &#8211; kur ai u em\u00ebrua minist\u00ebr i Energjis\u00eb n\u00eb vitin 1992, duke u b\u00ebr\u00eb personi q\u00eb e mbajti m\u00eb gjat\u00eb at\u00eb post. \u201cNj\u00eb nga debatet q\u00eb vazhdon ende \u00ebsht\u00eb shkalla n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn autoritetet e siguris\u00eb b\u00ebrthamore n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar jan\u00eb \u2018tep\u00ebr t\u00eb kujdesshme\u2019. P\u00ebr shkak t\u00eb \u00c7ernobilit, ndoshta kam qen\u00eb m\u00eb i dh\u00ebn\u00eb ndaj qasjes s\u00eb mikromenaxhimit t\u00eb siguris\u00eb sesa duhej. T\u00eb shikosh prapa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e mrekullueshme&#8221;.<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-rebelmouse-image <img decoding=\"async\" alt=\"\" class=\"rm-shortcode\" data-rm-shortcode-id=\"fa96d660bae9ec709e5f9262833f0755\" data-rm-shortcode-name=\"rebelmouse-image\" id=\"3a8c1\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/ <small class=\"image-media media-caption\" placeholder=\"Add Photo Caption...Eggari me Margaret Thatcheri n\u00eb prill 1979, nj\u00eb muaj para se ajo t\u00eb b\u00ebhej kryeministre<\/small><small class=\"image-media media-photo-credit\" placeholder=\"Add Photo Credit...(Alamy)<\/small><\/p>\n<p>Muajin e kaluar, ai ishte nj\u00eb prej tet\u00eb ish-ministrave britanik\u00eb t\u00eb Energjis\u00eb q\u00eb i b\u00ebn\u00eb thirrje qeveris\u00eb t\u00eb reduktonte kufizimet dhe taksat mbi industrin\u00eb e naft\u00ebs dhe gazit n\u00eb Detin e Veriut. P\u00ebr t\u00eb ardhmen e siguris\u00eb energjetike britanike, ai thot\u00eb: \u201cGjithmon\u00eb kam besuar n\u00eb pasjen e sa m\u00eb shum\u00eb burimeve q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e mundur. Absurditeti i kufizimit t\u00eb k\u00ebrkimeve shtes\u00eb p\u00ebr naft\u00eb dhe gaz \u00ebsht\u00eb thjesht i \u00e7mendur si nga ana mjedisore, ashtu edhe ekonomike\u201d.<\/p>\n<p>Historia n\u00eb seri sillet deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Olena Mokhnyk, tet\u00eb vje\u00e7e n\u00eb koh\u00ebn e katastrof\u00ebs, nis duke treguar se si komuniteti i saj n\u00eb Pripjat u shkat\u00ebrrua nga \u00c7ernobili dhe se si flok\u00ebt e saj mbanin aq shum\u00eb rrezatim saq\u00eb duhej t\u2019i priteshin, nd\u00ebrsa f\u00ebmij\u00ebt e tjer\u00eb \u201cna quanin iriq\u00eb t\u00eb \u00c7ernobilit\u201d. Ajo p\u00ebrfundon duke u ankuar se si jeta e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbysur gjithashtu tani, nga pushtimi rus i Ukrain\u00ebs.<\/p>\n<p>Terrori aktual me t\u00eb cilin p\u00ebrballen ukrainasit ilustrohet nga pamjet e momentit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar kur nj\u00eb dron rus goditi streh\u00ebn mbrojt\u00ebse prej 1.3 miliard\u00eb paund\u00ebsh [vlera e p\u00ebraf\u00ebrt e 1.5 miliard eurove] q\u00eb mbulon mbetjet e reaktorit t\u00eb \u00c7ernobilit. Eggari e p\u00ebrshkruan k\u00ebt\u00eb si \u201cv\u00ebrtet t\u00eb pabesueshme\u201d.<\/p>\n<p>Por, si do t\u00eb reagonte Rusia ndaj nj\u00eb katastrofe t\u00eb ngjashme sot? Ish-ministri sugjeron se p\u00ebrgjigjja mund t\u00eb ishte edhe m\u00eb e p\u00ebrqendruar n\u00eb fshehje. \u201cPo mendoja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb disa dit\u00eb m\u00eb par\u00eb\u201d, thot\u00eb ai. \u201cTani informacioni po b\u00ebhet m\u00eb i kufizuar, ka m\u00eb shum\u00eb kontroll mbi qytetar\u00ebt dhe m\u00eb pak hapje, pavar\u00ebsisht mediave sociale n\u00eb Rusi. T\u00eb pakt\u00ebn, kur ndodhi \u00c7ernobili, Rusia ishte e angazhuar drejt nj\u00eb l\u00ebvizjeje p\u00ebr hapje. Nuk funksionoi v\u00ebrtet n\u00eb \u00c7ernobil, por ky ishte drejtimi, dhe nuk ka dyshim q\u00eb ai drejtim vazhdoi. Tani, megjithat\u00eb, kemi nj\u00eb trend q\u00eb shkon krejt\u00ebsisht n\u00eb drejtimin e kund\u00ebrt\u201d. \/Telegrafi\/<\/p>\n<p class=\"shortcode-media shortcode-media-youtube <span class=\"rm-shortcode\" data-rm-shortcode-id=\"4d17c3001c3e619c4ae6ff4827c314e0\" style=\"display:block;position:relative;padding-top:56.25%;<iframe loading=\"lazy\" frameborder=\"0\" height=\"auto\" lazy-loadable=\"true\" scrolling=\"no\" src=\"https:\/\/ style=\"position:absolute;top:0;left:0;width:100%;height:100%;\" width=\"100%<\/iframe><\/span> <small class=\"image-media media-caption\" placeholder=\"Add Photo Caption...&#8211; YouTube<\/small> <small class=\"image-media media-photo-credit\" placeholder=\"Add Photo Credit...<\/small> <\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-749","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=749"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":750,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749\/revisions\/750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infoshqip.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}