Shkencëtarët kanë identifikuar katër burra që humbën jetën gjatë ekspeditës së dështuar të Sir John Franklin në vitin 1845, një nga misteret më të njohura të eksplorimeve në Arktik.
Ekspedita Franklin synonte të gjente të ashtuquajturin Kalimi Veriperëndimor, një rrugë detare përmes Arktikut që do të lidhte Oqeanin Atlantik me Paqësorin. Por udhëtimi përfundoi në tragjedi: Sir Franklin dhe i gjithë ekuipazhi i tij humbën jetën.
Dy anijet e ekspeditës, HMS Erebus dhe HMS Terror, u nisën nga Londra në maj të vitit 1845. Ato ishin të pajisura me ushqime për shtatë vite, sisteme moderne ngrohjeje për kohën dhe madje edhe materiale argëtuese për ekuipazhin. Megjithatë, pas dy vitesh në det, anijet mbetën të bllokuara në akull pranë ishullit King William, në Kanada.
Me urdhër të Franklin, 105 oficerë dhe anëtarë të ekuipazhit braktisën anijet dhe u përpoqën të kalonin ishullin në këmbë. Të dobësuar nga skorbuti, të ftohtit ekstrem dhe uria, asnjëri prej tyre nuk mbijetoi.
Tani, studiues nga Universiteti i Waterloo në Kanada kanë përdorur analizën e ADN-së për të identifikuar mbetjet skeletore të katër prej këtyre burrave. Ata krahasuan mostra ADN-je nga eshtrat me ato të pasardhësve të gjallë të anëtarëve të njohur të ekuipazhit.
Tre prej të identifikuarve ishin anëtarë të HMS Erebus: William Orren, marinar i aftë; David Young, djalë i klasit të parë; dhe John Bridgens, kujdestar i oficerëve vartës. Mbetjet e tyre u gjetën në brigjet e Erebus Bay.
I katërti u identifikua si Harry Peglar, kapiten i pjesës së përparme të direkut në HMS Terror. Trupi i tij ishte gjetur rreth 130 kilometra larg të tjerëve, duke e bërë rastin e tij një nga enigmat më të çuditshme të ekspeditës Franklin.
Për të kryer identifikimin, studiuesit nxorën ADN mitokondriale dhe ADN të kromozomit Y nga mbetjet skeletore. Këto lloje ADN-je mund të trashëgohen pothuajse të pandryshuara për shumë breza, çka u lejon shkencëtarëve t’i krahasojnë me mostrat moderne të pasardhësve.
Përputhjet gjenetike rezultuan shumë të forta, duke konfirmuar identitetin e katër burrave. Sipas studiuesit kryesor, Dr. Douglas Stenton, fakti që tre prej burrave të gjetur në Erebus Bay vinin nga HMS Erebus ngre mundësinë që dy varkat e gjetura në atë zonë të kenë qenë gjithashtu nga kjo anije. Kjo mund të ndihmojë në kuptimin e mënyrës se si ekuipazhi u përpoq të largohej nga anijet e bllokuara.
Identifikimi i Harry Peglar zgjidh gjithashtu një mister që ka intriguar historianët prej më shumë se 160 vitesh. Në vitin 1859, një nga ekspeditat e para të kërkimit kishte gjetur një trup që mbante dokumente personale të Peglarit, por veshjet nuk përputheshin me gradën e tij. Dokumentet, të njohura si “Peglar Papers”, përfshinin poezi dhe përshkrime të ekspeditës, si dhe një certifikatë identifikimi detari.
Megjithatë, ende nuk dihet pse një tjetër anëtar i ekuipazhit kishte me vete dokumentet personale të Peglarit në momentin e vdekjes.
Studimi sjell edhe një tjetër detaj të rëndësishëm: katër burrat e identifikuar nuk tregojnë shenja kanibalizmi. Raportimet për kanibalizëm mes anëtarëve të ekspeditës u përmendën fillimisht nga inuitët vendas të ishullit King William, por për shumë kohë u hodhën poshtë.
Më vonë, provat arkeologjike treguan shenja prerjeje në disa eshtra të gjetura në një vendvarrim të madh, duke sugjeruar se disa anëtarë të ekuipazhit mund të jenë copëtuar pas vdekjes për ushqim. Në vitin 2024, Dr. Stenton identifikoi mbetjet e oficerit të parë britanik, Sir James Fitzjames, dhe zbuloi se nofulla e tij mbante shenja të tilla.
Në rastin e katër burrave të sapoidentifikuar, nuk u gjetën shenja që të tregonin se trupat e tyre ishin konsumuar nga shokët e ekuipazhit.
Sipas Dr. Stenton, ky zbulim jo vetëm ndihmon në zbardhjen e fatit të ekspeditës Franklin, por edhe nderon kujtimin e burrave që vdiqën në këtë udhëtim tragjik, duke ruajtur trashëgiminë e tyre për familjet dhe pasardhësit. /GazetaExpress/
The post Zbulohen emrat e katër marinarëve të ekspeditës Franklin appeared first on Gazeta Express.