Kushtet sanitare që po përkeqësohen me shpejtësi në Rripin e Gazës janë një shqetësim në rritje, me mjekët dhe organizatat ndërkombëtare që paralajmërojnë për rrezikun e epidemive serioze.
Prania e përhapur e brejtësve (minjve) dhe parazitëve në kampet për personat e zhvendosur lidhet me mjedisin e dëmtuar dhe shembjen e infrastrukturës bazë.
Sipas të dhënave nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, më shumë se 17,000 raste të lidhura me brejtësit dhe parazitët e jashtëm janë regjistruar që nga fillimi i vitit 2026, duke reflektuar shkallën e problemit në zonat e mbipopulluara pa kontroll të mjaftueshëm shëndetësor.
Vetë të zhvendosurit përshkruajnë një jetë të përditshme të rënduar nga një rrezik i ri, i padukshëm. Maha Sharaf, e cila u zhvendos nga Gaza jugore, flet për “një luftë të dytë”, duke vënë në dukje se minjtë dhe nuselalat lëvizin në mënyrë të pakontrollueshme brenda tendave. Siç thotë ajo, prania e tyre e bën pothuajse të pamundur gjumin, ndërsa përpjekjet për t’i kontrolluar ato mbeten të kufizuara.
Raportet nga organizatat tregojnë se kriza në Gaza tani ka marrë një dimension të fortë mjedisor. Vlerësohet se janë grumbulluar më shumë se 60 milionë tonë mbeturina, duke krijuar rrjete të gjera strehimesh për brejtësit. Situata është përkeqësuar nga grumbullimi i mbeturinave dhe rrjedhjet e ujërave të zeza, të cilat rrisin praninë e parazitëve rreth tendave dhe strehimeve të përkohshme.
Në të njëjtën kohë, regjistrohet prodhimi i afërsisht 1,300 tonë mbeturinave në ditë, gjë që e ndërlikon më tej çdo përpjekje për të kontrolluar situatën.
Autoritetet lokale thonë se nuk janë në gjendje të ndërmarrin fushata efektive kontrolli për shkak të mungesës së plotë të pesticideve dhe pajisjeve përkatëse. Siç thekson eksperti mjedisor Saeed al-Aklouk, burimet e disponueshme janë “pothuajse inekzistente”, duke e lënë mjedisin të ekspozuar ndaj rreziqeve shëndetësore.
Dëshmitë nga personat e zhvendosur konfirmojnë ashpërsinë e situatës. Abdul Latif Hassouna raporton se brejtësit po hyjnë në tenda, ndërsa fëmija i tij u kafshua dhe u sëmur, pa pasur qasje në trajtim adekuat.
Ministria e Shëndetësisë në Gaza paralajmëron se kushtet aktuale janë terren pjellor për transmetimin e sëmundjeve bakteriale dhe virale, qoftë nëpërmjet pickimeve ose nëpërmjet kontaktit me jashtëqitje dhe parazitë të kontaminuar.
Spitalet, tashmë të mbingarkuara, po shohin një rritje të rasteve të pickimit nga brejtësit, me mundësi të kufizuara trajtimi për shkak të mungesës së ilaçeve dhe furnizimeve. Në të njëjtën kohë, ka një përhapje të sëmundjeve të lëkurës, kryesisht tek fëmijët, të cilët janë grupi më i prekshëm.
Rreth 1.4 milion njerëz të zhvendosur vazhdojnë të jetojnë në tenda ose strehimore të improvizuara, pavarësisht armëpushimit në fuqi që nga tetori i vitit 2025 dhe kufizimeve të vazhdueshme për hyrjen e ndihmës humanitare.