Në një ish-punishte qepjeje në Stokholm, ku dikur artizanët krijonin palosje për borgjezinë suedeze të shekullit XIX, po merr formë një zanat i ri i shekullit XXI: realizimi i filmave me inteligjencë artificiale.
Javën e kaluar, një aktor, një regjisor dhe një kompozitor u mblodhën në një studio të vogël për të regjistruar zërin për projektin e tyre të radhës me AI. Kritikët i quajnë filmat e tillë “mbeturina automatike”, mashtrim apo produkt të një vjedhjeje masive të të drejtave të autorit. Megjithatë, skena në studio dukej shumë më artizanale sesa industriale: një ekip i vogël po punonte mbi monologun e një gorille poetike skoceze, pjesë e një universi kiberpunk transhumanist.
Produksioni i përket “Gossip Goblin”, pseudonimit artistik të një grupi të vogël krijuesish filmash me AI, të udhëhequr nga Zack London. Audienca e tyre po rritet me shpejtësi dhe, sipas London, ka arritur në më shumë se 500 milionë shikime.
“Gossip Goblin” është i specializuar në filma të shkurtër fantastiko-shkencorë, groteskë dhe satirikë, që trajtojnë absurditetet dhe ankthin e epokës teknologjike. Projektet realizohen me kosto të ulët në apartamentin e London në Stokholm, me mjete të gatshme të inteligjencës artificiale dhe me një ekip prej tetë bashkëpunëtorësh të shpërndarë në Europë.
Por ajo që nisi si eksperiment nuk është më thjesht hobi. Agjentë të fuqishëm talentesh nga Los Angeles, producentë filmash, skenaristë, studio, platforma streaming dhe aktorë të njohur po shfaqin interes për t’u përfshirë. Disa figura të rëndësishme të Hollywood-it pritet të udhëtojnë drejt Stokholmit, të intriguar edhe nga rritja e madhe e audiencës së “Gossip Goblin” në Instagram dhe YouTube.
London, 35 vjeç, i zhvendosur nga Kalifornia në Suedi, ka pak më shumë se tre vjet që realizon filma me AI. Tani, vëmendja ndaj universit të tij anarkik dhe distopik, të mbushur me personazhe hibride mes njeriut dhe teknologjisë, po rritet ndjeshëm.
Regjisori i njohur Mathieu Kassovitz, fitues çmimesh për “La Haine”, ka thënë se është rrëqethur kur ka parë emocionin në sytë e një prej aktorëve të gjeneruar me AI nga London. Ndërsa podkasteri Joe Rogan e quajti punën e tij “mahnitëse”, duke u treguar ndjekësve një klip ku një personazh lidhet me një pajisje ëndrrash dhe përjeton një jetë paralele halucinante si peshk i artë.
Krijuesit e filmave me AI janë në prag të një momenti të ri, që mbështetësit e shohin si hapje të një vale të re krijimtarie. Për ta, pengesat tradicionale të studiove dhe filtrat e industrisë nuk kanë më të njëjtën peshë. Ata nuk shqetësohen shumë as nga fakti që Oscarët dhe Festivali i Kanës kanë vendosur së fundmi kufizime për përdorimin e AI në disa kategori prestigjioze.
“Në vitet 1920, kinemaja ishte anarki, por njerëzit me ide të mira mund t’i realizonin pa kaluar nëpër filtrat e atyre që thoshin ‘kjo nuk funksionon’”, thotë London. “E kam gjetur veten në fillimin e diçkaje të re, ku nuk ka rregulla.”
Edhe krijues të tjerë me AI, si Neural Viz dhe Kavanthekid, po mbledhin miliona shikime, pavarësisht reagimeve negative ndaj nismave të fundit në këtë fushë, përfshirë filmat me versione të gjeneruara me AI të aktorëve të ndjerë apo përpjekjet për të krijuar karrierën e një aktoreje tërësisht artificiale si “Tilly Norwood”.
Megjithatë, lëvizja ka shkaktuar zemërim te kritikët, të cilët flasin për “llum artificial”, zëvendësim të krijimtarisë njerëzore dhe pirateri të të drejtave të autorit në trajnimin e modeleve të AI-së. Artistë si Elton John, Scarlett Johansson dhe krijuesi i “Breaking Bad”, Vince Gilligan, e kanë cilësuar trajnimin e modeleve të inteligjencës artificiale si formë vjedhjeje.
London mendon se ky debat, në një farë mënyre, tashmë ka kaluar pikën e kthimit. Sipas tij, është thuajse e pamundur të përcaktohet saktësisht se si është formuar “inteligjenca” e modeleve, pasi ato kanë përthithur sasi gjigante informacioni. Për të, çështja kryesore është që produkti final të mos jetë kopjim i drejtpërdrejtë.
“Nëse bëj Darth Vader-in duke vrarë Mickey Mouse-in, atëherë po vjedh”, thotë ai. “Për mua pyetja është: a mund të tregosh autorësi të mjaftueshme?”
Ndërkohë, aftësitë e AI-së për krijimin e videove po përparojnë me shpejtësi, audiencat po rriten dhe kapitali po zhvendoset drejt kësaj fushe. Planet për ndërtimin e studiove tradicionale televizive dhe filmike po ngadalësohen. Pinewood, ku janë xhiruar “Star Wars” dhe “Bridgerton”, së fundmi mori leje për të ndërtuar një qendër të dhënash për AI në Buckinghamshire, në një zonë ku fillimisht planifikoheshin studio të reja.
London e krijon botën e tij përmes laptopit, duke blerë kredite për mjete të gatshme të gjenerimit të imazheve dhe videove, si Midjourney, modeli kinez Seedance dhe Nano Banana i Google. Shpejtësia është një nga avantazhet kryesore. Ai mund të publikojë filma të shkurtër në Instagram çdo pak ditë, duke zgjeruar gradualisht universin e tij distopik.
Personazhet e tij jetojnë në lagje kibernetike pa natyrë, të përbërë pjesërisht nga mish dhe pjesërisht nga pajisje teknologjike. Ata mund të transportohen në universe paralele më tërheqëse, nëse kanë mundësi t’i paguajnë. Me çdo video të shkurtër, London krijon diçka që Hollywood-i e kërkon vazhdimisht: pronë të re intelektuale.
“Personazhet tanë janë kibernetikë ose më të mëdhenj se jeta, diku mes botëve të Guy Ritchie dhe Terry Gilliam, paksa në skaj dhe ekstremë”, thotë ai. “Nuk synojmë filma të qetë e subtilë si ata me Olivia Colman apo Anthony Hopkins. Ne përshtatemi me kufijtë e aktrimit të AI-së.”
Megjithatë, London, i cili shkruan vetë skenarët, kërkon edhe zemër emocionale në tregimet e tij. Në një histori, një aristokrat që jeton në luks të stilit të Versajës lodhet nga përvojat e panumërta të simuluara që i janë futur në tru. Asgjë nuk e prek më, as balenat gjigante që sulmojnë marinarë, as jeta në një oborr të lashtë persian. Vetëm kur përjeton jetëgjatësinë e shkurtër dhe të pastër të një mize frutash, ai ndihet sërish i gjallë.
Filmi i parë 20-minutësh i London, “The Patchwright”, arriti 11 milionë shikime. Ai ka tërhequr edhe kompozitorin dhe producentin Sebastian Furrer për të realizuar muzikën e filmit të tij të radhës më të gjatë. Furrer, i cili ka punuar me yllin suedez të muzikës elektronike Avicii, thotë se u tërhoq pjesërisht nga cilësia “ndonjëherë e parehatshme” e sekuencave të ekzagjeruara.
“Më pëlqen kjo, sepse të bën të ndiesh diçka”, thotë Furrer. “AI këtu është më shumë një mjet. E vetmja gjë që kundërshtoj te AI është përdorimi i saj për të bërë gjëra në vendin tënd. Duhet të ketë një njeri pas saj. Këtë po bën Zack.”
Një temë e përsëritur në punën e “Gossip Goblin” është dilema se çfarë do të thotë të jesh njeri në një botë ku teknologjia po bëhet gjithnjë e më e fuqishme. Kjo nuk është më vetëm spekulim fantastiko-shkencor, por realitet për miliona njerëz, teksa AI po hyn në zyra, shkolla dhe jetën e përditshme.
Krijuesit me AI mund të satirizojnë edhe trende pothuajse menjëherë. London ka trajtuar së fundmi tema si “looksmaxxing” dhe bastisjet e ICE. Këto video vertikale, të realizuara shpejt, nuk janë gjithmonë të suksesshme, por disa arrijnë deri në 7 milionë shikime, sidomos mes burrave të rinj, ndërsa audienca femërore mbetet shumë më e vogël.
Një tjetër avantazh i filmave me AI është kostoja. Duke përdorur modele të inteligjencës artificiale dhe duke paguar për montazh, dizajn, aktrim dhe muzikë nga njerëz, London vlerëson se prodhimi kushton rreth 500 mijë dollarë për një orë përmbajtje, shumë më pak se një produksion tradicional. Megjithatë, përfshirja e skenaristëve apo aktorëve të mëdhenj do ta rriste këtë kosto.
London këmbëngul se ai dhe bashkëpunëtorët e tij, jo AI-ja, janë në kontroll. Për të marrë performancën e duhur nga personazhet artificiale, ai duhet t’i udhëzojë sistemet vazhdimisht, me shumë prova dhe korrigjime.
Pyetja kryesore, teksa Hollywood-i po i afrohet London-it, është nëse krijuesit e filmave me AI kanë vërtet nevojë për studiot apo platformat streaming. Ai beson se e ardhmja e shpërndarjes do të jetë e drejtpërdrejtë te konsumatori. Megjithatë, për momentin, një studio i duket tërheqëse, sepse mund të ndihmojë që filmi me AI të pranohet më gjerësisht në kulturë dhe të dallojë nga përmbajtja e rastësishme virale në TikTok.
Por, ndërsa AI po ul barrierat për hyrjen në industrinë e filmit, London pranon se shqetësohet për një “tsunami përmbajtjesh të dobëta” që mund të vijë. Nëse “Gossip Goblin” është pjesë e kësaj vale apo diçka më serioze, mbetet çështje shijeje. Për momentin, megjithatë, Hollywood-i po troket në derë. /GazetaExpress/
The post Gossip Goblin dhe epoka e filmave me AI appeared first on Gazeta Express.